Rotterdam bouwt door op wereldprimeur: fieldlab maakt quantumveilige communicatie operationeel voor kritieke infrastructuur
Founding partners INSPIR8ION, Eurofiber, Q*Bird, Cisco en CGI lanceren Quantum Communication Fieldlab Rotterdam op 18 juni bij RDM Next.
Het nieuwe fieldlab wordt de plek waar organisaties met kritieke infrastructuur, zoals havens, energienetten en overheidsdiensten, quantumveilige communicatie in de praktijk kunnen testen voordat zij die daadwerkelijk toepassen. Dat is nodig vanwege het zogeheten ‘harvest now, decrypt later’-risico: gevoelige data die vandaag wordt onderschept en opgeslagen, kan in de toekomst alsnog kwetsbaar worden wanneer quantumcomputers delen van de huidige versleuteling kunnen doorbreken.
Digitale verbindingen die moeten blijven werken
Voor industriële en publieke organisaties raakt dat direct aan de betrouwbaarheid van digitale verbindingen. Denk aan communicatie tussen systemen in de haven, dataverkeer rond energie-infrastructuur of de uitwisseling van gevoelige informatie binnen publieke diensten. Juist bij dit soort processen moeten vertrouwelijkheid, beschikbaarheid en continuïteit ook op lange termijn gewaarborgd blijven.
Quantumveilige communicatie helpt organisaties zich daarop voor te bereiden. Een belangrijke technologie daarbinnen is Quantum Key Distribution, of QKD. Daarmee worden digitale sleutels uitgewisseld op basis van quantummechanische principes. Een poging om zo’n sleutel ongemerkt te onderscheppen, wordt in principe detecteerbaar. Daarmee ontstaat een extra beveiligingslaag voor communicatie die ook in de toekomst vertrouwelijk moet blijven.
Het fieldlab bouwt dus voort op wat eerder is aangetoond. In 2024 realiseerde een consortium met onder meer Havenbedrijf Rotterdam, Q*Bird, Cisco, Eurofiber, Portbase, Intermax en InnovationQuarter wat werd gepresenteerd als de eerste schaalbare quantuminternetverbinding ter wereld in een havenomgeving. Deze proef toonde aan dat quantumveilige communicatie kan worden toegepast in een complexe operationele omgeving zoals de Rotterdamse haven.
QUEST legt de infrastructuur neer. QCFR brengt de toepassing dichterbij.
Ook sluit QCFR aan op het QUEST-project, waarvoor Eurofiber en Q*Bird in 2025 €1 miljoen ondersteuning ontvingen. Binnen QUEST wordt Quantum Key Distribution mogelijk gemaakt tussen twee belangrijke datacenters van Eurofiber in de Randstad. Daarmee wordt gewerkt aan operationele quantumveilige infrastructuur en aan QKD-diensten die klanten kunnen afnemen, leasen of gebruiken als managed service.
Waar QUEST zich richt op de uitrol van quantumveilige infrastructuur en commerciële QKD-diensten, biedt QCFR een bredere omgeving voor toepassing en adoptie. In het fieldlab komen technologiepartners, infrastructuurpartijen en potentiële gebruikers samen om te leren wat nodig is om quantumveilige communicatie betrouwbaar te laten werken in bestaande infrastructuur.
Daarmee draagt QCFR bij aan praktische kennisopbouw rond toepasbaarheid, interoperabiliteit en opschaling. Die inzichten zijn nodig om quantumveilige communicatie op termijn toetsbaar, betrouwbaar en op grotere schaal inzetbaar te maken binnen vitale sectoren in Nederland.
“Met het QCFR-fieldlab zetten onze partners in Rotterdam en heel Zuid-Holland de volgende stap in quantumveilige communicatie. Veilige communicatie is een cruciaal vraagstuk, niet alleen voor de vitale operaties in Europa’s drukste haven, maar ook voor kritieke infrastructuur en overheidsorganisaties in onze bredere regio. Door de handen ineen te slaan, grijpt het QCFR-consortium een grote economische kans en levert het een belangrijke bijdrage aan de veiligheid van Europa.”
— Meindert Stolk, gedeputeerde Economie & Innovatie, provincie Zuid-Holland
“De pilot in de Rotterdamse haven liet zien dat quantumveilige communicatie werkt. De volgende stap is ervoor zorgen dat die kennis niet bij één project blijft, maar een vaste plek krijgt waar bedrijven en organisaties met kritieke infrastructuur gezamenlijk kunnen doorbouwen. Dat is precies wat QCFR voor het ecosysteem doet.”
— Jacqueline Schardijn, Senior Business Developer, InnovationQuarter
Vijf partners, één consortium
QCFR is een samenwerking tussen vijf bedrijven, elk met hun eigen rol:
- Eurofiber: Nederlands grootste beheerder van digitale infrastructuur voor zakelijke klanten, met een groot glasvezelnetwerk in Zuid-Holland.
- Q*Bird: Quantumtech scale-up uit Delft, gespecialiseerd in quantumbeveiligde communicatie.
- Cisco: wereldwijd expert in telecomtechnologie voor overheden en grote bedrijven.
- CGI: zet de technische infrastructuur op.
- INSPIR8ION: verbindt het consortium met overheden en andere partners, en is fieldlab-manager.
Ook provincie Zuid-Holland, gemeente Rotterdam, het Havenbedrijf Rotterdam en regionale ontwikkelingsmaatschappij InnovationQuarter zijn aangesloten als strategische partners.
Breng je eigen use-case in
Organisaties met kritieke infrastructuur kunnen via QCFR onderzoeken wat quantumveilige communicatie voor hun eigen praktijk betekent. Bijvoorbeeld wanneer zij werken met gevoelige datastromen, communicatie tussen locaties, koppelingen met ketenpartners of systemen die essentieel zijn voor continuïteit en veiligheid.
Het fieldlab nodigt bedrijven en publieke organisaties uit om zulke use cases in te brengen. Samen met de partners van QCFR kunnen zij verkennen welke technologie past, wat er getest of gevalideerd moet worden en welke voorwaarden nodig zijn om quantumveilige communicatie later betrouwbaar toe te passen in bestaande infrastructuur.
Meer informatie over deelname, intake en contactmogelijkheden volgt via qcfr.eu.
Neem contact op met Jacqueline
