‘Ons systeem werkte al, maar de wereld eromheen moest zich nog aanpassen’
De duurste rookoven van Nederland of iets heel cools
Value Maritime bewees dat het werkte. Nu moest de wereld er nog omheen gebouwd worden. Want wat als je innovatie technisch klopt, maar je onderweg de regels, processen en ketens nog moet uitvinden? De Rotterdamse duurzaamheidspionier ontwikkelde een systeem dat CO₂ aan boord van schepen afvangt, opslaat en aan land beschikbaar maakt voor hergebruik of verdere verwerking. Director en co-founder van Value Maritime, Maarten Lodewijks, over de momenten waarop een maritieme technologie uitgroeide tot systeemverandering.
Hoe bouw je een markt die nog niet bestaat?
De scheepvaart verduurzamen vraagt om meer dan een goed werkend product. Zeker als je niet alleen uitstoot wilt verminderen, maar ook CO₂ wilt afvangen, lossen, verwerken en opnieuw inzetten. Value Maritime ontwikkelde met Filtree een hybride CO₂-afvang- en uitlaatgasreinigingssysteem voor schepen. Het systeem reinigt onder meer zwavel, ultrafijnstof en CO₂ uit uitlaatgassen, en haalt ook olie- en fijnstofresten uit waswater.
De afgevangen CO₂ wordt aan boord opgeslagen in vaste tanks of batterijcontainers. Daarna kan die in de haven worden gelost voor hergebruik of opslag, onder meer via zusterbedrijf Value Carbon. Daarmee gaat de innovatie verder dan techniek aan boord. Het vraagt om een hele keten op zee én aan wal.
“De grootste uitdaging zit niet in de technologie, maar in de regelgeving en de omgeving waarin je opereert. Ons systeem werkte al, maar de wereld eromheen moest zich nog aanpassen.”
De duurste rookoven van Nederland
Maarten werkte jarenlang in de financiële kant van de scheepvaart. Rond zijn veertigste, net voor de derde keer vader geworden, begon er iets te schuiven. Hij had een goede baan, maar wilde iets doen met meer impact. “Ik heb mijn baan opgezegd en ben me gaan oriënteren op duurzaamheid. Scheepvaart bleef trekken, maar het had ook iets anders kunnen zijn.”
Samen met technisch compagnon Chris ontstond het idee voor een compacte scrubber: een systeem dat uitlaatgassen van schepen reinigt. Een groot businessplan was er nog niet. Wel een prototype, aangesloten op een testmotor. “Het werkte meteen. Of het werd de duurste rookoven van Nederland, of iets heel cools.”
Dat laatste bleek het geval.
De markt die niemand nog kon bedienen
Niet lang na de eerste test installeerde Value Maritime het systeem op een klein zeegaand kustvaartuig. Een schip met beperkte bemanning, waarop conventionele technologie niet paste. Juist daar kwam de kracht van de compacte oplossing naar voren.
Het schip voer zelfs richting Rusland, bij temperaturen van -25 graden. Via een dataverbinding kon het team op afstand parameters aanpassen om het systeem goed te laten functioneren. “Dat mag tegenwoordig niet meer, maar toen gaf het ons de kans om het systeem écht te laten werken.”
De eerste klant raakte overtuigd en bestelde na enkele maanden vier extra systemen. Daarmee kwam de ontwikkeling in een stroomversnelling. Tegelijk sloot de innovatie aan op nieuwe IMO-wetgeving die vanaf 2020 de zwaveluitstoot in de scheepvaart aan banden legde. Waar veel concurrenten bestaande landtechnologie geschikt probeerden te maken voor grote schepen, richtte Value Maritime zich op compacte, plug-and-play-oplossingen voor kleine en middelgrote schepen. “Dat is juist het grootste deel van de markt waar niemand nog wat mee kon.”
Van technologie naar systeemverandering
Met CO₂-afvang aan boord werd de uitdaging groter. Want zodra Value Maritime CO₂ aan land bracht, ontstonden nieuwe vragen. Wat is de productcode? Moet er btw op? Is het een importproduct? De technologie werkte, maar het systeem eromheen bestond nog niet.
Daarom werd Value Carbon opgericht. Daarmee kreeg Value Group meer grip op de logistiek, opslag en verwaarding van CO₂ aan land. “Als je echt wil laten zien dat het werkt, moet je het hele systeem kunnen laten draaien. Niet alleen op zee, maar ook aan wal.”
Een belangrijke stap daarin is de Value Hub in Rotterdam: een locatie voor CO₂-ontlading en -verwerking in de haven. De hub moet afgevangen CO₂ van schepen kunnen ontvangen en zorgen voor passende verwerking, hergebruik of opslag. Ook loopt er een pilot in Zuid-Hollandse kassen, waar afgevangen CO₂ wordt ingezet om fotosynthese en plantengroei te stimuleren.
Sterke partner voor de volgende fase
Om de ontwikkeling van de Value Hub te versnellen, investeerde het Energietransitiefonds Rotterdam € 2 miljoen in Value Group. InnovationQuarter is fondsbeheerder van dit fonds, dat innovatieve bedrijven en duurzame projecten ondersteunt die bijdragen aan de energietransitie en circulaire economie van Rotterdam.
Voor Value Maritime zat de meerwaarde niet alleen in financiering. InnovationQuarter hielp ook via subsidies, toegang tot relevante netwerken en als sparringpartner bij strategische keuzes. Maarten: “Dat is echt van toegevoegde waarde geweest.”
Ook partners nodig om je innovatie als systeem te laten werken?
Value Maritime laat zien hoe een werkende technologie pas echt kan opschalen wanneer ook ketenpartners, regelgeving, logistiek en afnemers meebewegen.
Wat nu mogelijk is
De ambitie reikt verder dan emissiereductie alleen. Over vijf jaar hoopt Maarten CO₂ circulair te kunnen inzetten voor de productie van groene brandstoffen. Daarmee zou de keten verder sluiten: van afvang aan boord tot hergebruik als grondstof.
Financieel blijft Value Maritime bewust sturen op een solide basis. “We hebben altijd gestuurd op een positieve kasstroom. We wilden zelf onze investeerders kunnen kiezen, of het gewoon zelf kunnen doen. Groei moet duurzaam zijn, ook financieel.”
U kunt deze ingesloten inhoud bekijken nadat u akkoord bent gegaan met cookies van YouTube.
Sta jij ook voor systeemverandering in een bestaande markt?
Een werkende technologie is vaak pas het begin. Echte impact vraagt ook om ketens, regelgeving, partners en financiering die mee kunnen bewegen. Ontdek hieronder welke mogelijkheden er zijn om jouw innovatie verder te brengen.
Neem contact met mij op
